بیانیه محترم نصیر احمد فایق، شاردژافیر نمایندگی دائم افغانستان در سازمان ملل متحد در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در مورد وضعیت افغانستان

۷ جولای ۲۰۲۵

آقای رئیس،

از شما بابت برگزاری این نشست مهم درباره وضعیت افغانستان و تصویب قطعنامه ای تحت این عنوان تشکر می‌کنم .اجازه دهید در ابتدا مراتب قدردانی عمیق خود را از دولت آلمان به‌خاطر تعامل اصولی و مستمر در حمایت از مردم افغانستان، و همچنین نمایندگی دائمی آن کشور در نیویورک به‌دلیل رهبری دیرینه و تلاش‌های متعهدانه به‌عنوان تسهیل‌گر سنتی این قطعنامه ابراز نمایم.

ما از سفیر خانم آنتیه لندرتسه، مشاور ماتیاس فوس و تیم ایشان بخاطر پیشبرد فرآیند مذاکرات فراگیر و شفاف صمیمانه تشکر میکنیم. همچنین از تمامی کشورهای عضو که بصورت سازنده مشارکت داشته و با حمایت و همبانی شدن این قطعنامه، همبستگی خود را با مردم افغانستان نشان دادند، سپاسگزاریم.

آقای رئیس،

افغانستان در یک نقطه عطف تاریخی قرار دارد. از آگست ۲۰۲۱ تاکنون، کشور شاهد عقب‌گرد نگران‌کننده در همه بخش‌ها—اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و حقوق بشری—بوده است. نزدیک به چهار سال حاکمیت طالبان، افغانستان را به یکی از وخیم ‌ترین بحران‌های بشردوستانه و حقوق بشری جهان سوق داده است؛ چنانچه این مسأله درگزارشات منشی عمومی  و گزارشگر ویژه وضعیت حقوق بشر در أفغانستان بطور گسترده مستند شده است.

طالبان همچنان خواسته‌های مشروع مردم افغانستان و جامعه جهانی را انکار و به رد آنها ادامه میدهند.
سیاست‌های طالبان موجب تحکیم کنترل استبدادی و نهادینه‌سازی تبعیض سیستماتیک بویژه علیه زنان و دختران شده است. نمونه‌های بارز آن تصویب به‌اصطلاح «قانون امر به معروف و نهی از منکر»، ممنوعیت مؤسسات تحصیلی طبی، منع اشتغال زنان در سازمان‌های غیردولتی و تهدید کارکنان زن أفغان در سازمان ملل است .افغانستان همچنان تنها کشوری در جهان است که دختران رسماً از تحصیل متوسطه و عالی محروم هستند. این سیاست که اکنون چهار سال متوالی تحصیلی اجرا میشود—نه‌ تنها نقض شدید حقوق بشر، بلکه فاجعه‌ای راهبردی است که صلح، رفاه و آینده کشور را تضعیف می‌کند.

از این رو، ما بر تأکید قوی قطعنامه بر حقوق بشر، حکمرانی و حاکمیت قانون استقبال می‌کنیم. ما کاملاً از درخواست فوری برای لغو سیاست‌های طالبان که تبعیض و آپارتاید جنسیتی را در افغانستان نهادینه می‌کند، حمایت می‌کنیم .ما بار دیگر خواستار تقویت سازوکارهای بین‌المللی نظارت و پاسخگویی، از جمله اجرای کامل کنوانسیون رفع تبعیض علیه زنان (CEDAW)، فعال‌سازی دادگاه کیفری بین‌المللی و بویژه شناسایی و جرم‌انگاری آپارتاید جنسیتی به‌ عنوان یک جنایت تحت حقوق بین‌الملل هستیم.

آقای رئیس،

قطعنامه به ‌درستی تأکید می‌کند که صلح پایدار در افغانستان نیازمند حکمرانی فراگیر، نماینده و مشارکتی است. ما قویاً از درخواست برای یک فرآیند سیاسی معتبر مبتنی بر گفت‌وگوی واقعی بین‌الافغانی که بازتاب‌دهنده آرمان‌های متنوع همه افغان‌ها—زنان، جوانان، اقلیت‌ها و جامعه مدنی باشد، حمایت می‌کنیم .طالبان گروهی هستند که در صورت تمایل می‌توانند بخشی از راه‌حل بحران افغانستان باشند، اما هرگز به‌تنهایی راه‌ حل نخواهند بود. آن‌ها به هیچ وجه نماینده مردم افغانستان یا فرهنگ آن نیستند و سیاست‌های‌شان بازتاب‌دهنده ارزش‌های اسلامی نیست .ما از تشویق دبیرکل برای تعیین هماهنگ‌کننده به‌ منظور تسهیل رویکردی منسجم، هماهنگ و ساختاریافته بین‌المللی و ترویج توصیه‌های ارزیابی مستقل استقبال می‌کنیم.

امیدواریم هماهنگ‌کننده با اختیارات کامل بتواند تلاش‌های دیپلماتیک را هماهنگ، گفت‌وگوی سیاسی فراگیر را تسهیل و تعامل با همه ذینفعان افغان را تضمین کند .هرگونه مشروعیت باید از احترام به اراده مردم افغانستان ناشی شود. مالکیت مردم افغانستان باید محور هر راه‌حل سیاسی مشروع باقی بماند. این دو اصل کلیدی انتظارات مردم افغانستان از دوستان بین‌المللی‌شان در مسیر پیش رو است.

آقای رئیس،

ما بر تمرکز قطعنامه بر وضعیت وخیم بشردوستانه و درخواست برای کمک‌های اصولی و مبتنی بر جنسیت تأکید می‌کنیم. با بیش از ۲۳ میلیون مردم که به کمک‌های فوری نیاز دارند و در میان فروپاشی اقتصادی و بلایای ناشی از تغییرات اقلیمی قرار دارند، همبستگی بین‌المللی اختیاری نیست؛ بلکه یک وظیفه اخلاقی است .ما درخواست قطعنامه برای حمایت مستمر بمنظور جلوگیری از فروپاشی خدمات اساسی را انعکاس داده و بر ضرورت حفاظت از دسترسی بشردوستانه، بویژه برای زنان امدادگر افغان که به طور غیرقانونی از کار محروم شده‌اند، تأکید می‌ورزیم.

آقای رئیس،

در زمینه آموزش، از بخش اختصاصی قطعنامه استقبال می‌کنیم که تعهد تزلزل‌ناپذیر خود را به آموزش فراگیر، عادلانه و با کیفیت تأیید می‌کند .محرومیت مستمر دختران از آموزش توسط طالبان، همراه با افزایش مدارس به‌اصطلاح جهادی بجای مدارس مدرن، آینده افغانستان را به ‌شدت به خطر انداخته است .محروم ‌کردن دختران از حق آموزش نه ‌تنها یک فاجعه اخلاقی، بلکه یک تراژدی ملی است. ما از تلاش‌های منطقه‌ای و بین‌المللی برای حمایت از آموزش جوانان افغان تقدیر و خواستار گسترش بیشتر دسترسی آموزشی برای زنان و دختران در داخل و خارج کشور هستیم.

آقای رئیس،

در خصوص وضعیت پناهندگان افغان، میخواهم توجه جدی این مجمع را به وضعیت پناهندگان افغان، بویژه بازگشت اجباری و گزارش‌های نگران‌کننده از رفتار غیرانسانی که اخیراً افزایش یافته است، جلب کنم .از حامیان قطعنامه بابت شناسایی نیاز فوری به حمایت مستمر و اصولی تشکر می‌کنیم. از کشورهای میزبان، بویژه جمهوری‌های اسلامی ایران و پاکستان، به‌خاطر مهمان‌نوازی دیرینه‌شان سپاسگزاریم. با این حال، نگرانی جدی خود را نسبت به بازگشت‌های اجباری پناهندگان افغان تحت شرایط ناامن و غیرانسانی ابراز می‌داریم .بسیاری از این افراد از آزار سیاسی، خشونت مبتنی بر جنسیت و سرکوب سیستماتیک گریخته ‌اند. این در حالی است که بحران انسانی، فقر، بیکاری و ناامیدی درباره آینده همچنان در افغانستان حاکم است .از همه کشورهای میزبان بویژه ایران و پاکستان می‌خواهیم اصل عدم بازگرداندن اجباری (non-refoulement) را رعایت و امور پناهندگان را با شفقت، مطابق با حقوق بین‌الملل، ارزش‌های اسلامی و اصول حسن همجواری مدیریت کنند. افزایش همبستگی و حمایت بین‌المللی برای تضمین امنیت، کرامت و ادغام پایدار پناهندگان افغان و همچنین کمک به کشورهای میزبان ضروری است.

آقای رئیس،

ما در نگرانی شدید قطعنامه درباره حضور بیش از بیست گروه تروریستی در افغانستان، همانطوری که تیم نظارت سازمان ملل تأیید کرده است، سهیم هستیم. این گروه‌ها از جمله داعش شاخه خراسان و القاعده و گروه های وابسته آنها و جنگجویان خارجی  تهدیدات جدی برای امنیت أفغانستان،‌ منطقه‌ و جهان هستند. گسترش نگران‌کننده مدارس جهادی نیز به رادیکالیزه‌شدن جوانان و گسترش افراط‌گرایی خشونت‌آمیز دامن می‌زند.

افغانستان هرگز نباید دوباره به پناهگاه امن یا بستر رشد تروریزم تبدیل شود. ارتباط میان تروریزم و تجارت غیرقانونی مواد مخدر نیز منطقه را بی‌ثبات‌تر می‌کند .از این رو، از کلمات جامع قطعنامه درباره مبارزه با تروریسم و مواد مخدر استقبال می‌کنیم و بر اهمیت رویکردی هماهنگ، مبتنی بر حقوق و چندجانبه که کاملاً به حقوق بشردوستانه و حقوق بشر بین‌المللی احترام بگذارد، تأکید می‌ورزیم.

آقای رئیس،

این قطعنامه به‌ درستی معیارهای روشنی را برای هرگونه تعامل بین‌المللی با طالبان تعیین می‌کند. این معیارها شامل احترام به حقوق بشر، پیشرفت معنادار در حکمرانی فراگیر و نماینده و رعایت کامل تعهدات مبارزه با تروریسم و مواد مخدر است. چنین تعاملی باید اصولی، مشروط و مبتنی بر معیار باشد نه بر اساس مصلحت‌گرایی ژئوپلیتیک .ما نقش هیئت معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما) و ظرفیت آن برای ترویج صلح و ثبات را مهم میدانیم. با این حال، برای حفظ اعتبار و اثربخشی یوناما، باید تعامل خود را با طیف کامل جامعه أفغان بویژه کنشگران دموکراتیک، رهبران زن، جوانان و جامعه مدنی، همانطور که در مأموریت آن آمده است،  گسترش دهد .در حالی که ابتکارات جاری، از جمله چارچوب موزائیک را یادآور می‌شویم، نگرانی جدی خود را درباره شفافیت، فراگیری و وضوح راهبردی آن تکرار می‌کنیم .هر فرآیند سیاسی معتبر تحت رهبری سازمان ملل باید متعلق به مردم افغانستان، فراگیر، مشروط و همراه با معیارهای روشن پاسخگویی و قابل اجرا باشد تا از مشروعیت‌بخشی به سیاست‌های سرکوبگرانه طالبان جلوگیری شود .میخواهم بر ضرورت ایجاد یک پلتفرم ساختاریافته تحت روند دوحه به رهبری سازمان ملل برای مشاوره منظم با ذینفعان دموکراتیک مردم افغانستان، سازمان‌های جامعه مدنی و نمایندگان دیاسپورا تأکید کنیم تا مشارکت آن‌ها در شکل‌دهی و اجرای نقشه راه سیاسی تضمین شود.

آقای رئیس،

درخاتمه،‌ مردم افغانستان شایسته آینده‌ای مبتنی بر کرامت، عدالت و فرصت هستند. با تصویب این قطعنامه، سازمان ملل پیام بلندی ارسال می‌کند: مردم افغانستان فراموش نشده‌اند و مبارزه‌شان بیهوده نیست .اکنون باید از سخن به عمل گذر کنیم. بیایید مسئولیت مشترک خود را برای حمایت از حقوق بشر جهانی، بازگرداندن حاکمیت افغانستان به مردمش و پاسخگو کردن عاملان نقض‌های جدی به جا آوریم .سپاسگزارم.

بیانیه محترم نصیر احمد فایق، شاردژافیر نمایندگی دائم افغانستان در سازمان ملل متحد در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در مورد وضعیت افغانستان

۱۰ نوامبر ۲۰۲۲

آقای رئیس،

از شما برای برگزاری این نشست به منظور تصویب قطعنامه درباره وضعیت افغانستان سپاسگزارم. اجازه دهید در آغاز، مراتب سپاس و قدردانی عمیق مردم افغانستان را از نمایندگی دایمی جمهوری فدرال آلمان، به عنوان تسهیل‌کننده سنتی این قطعنامه، به‌ویژه از سفیر انتیه لیندرتسه، آقای مایکل هازناو، مشاور نمایندگی، و اعضای تیم ایشان، به خاطر رهبری، تلاش‌های خستگی‌ناپذیر و تسهیل شایسته این روند ابراز نمایم. آلمان همواره یکی از حامیان بزرگ مردم افغانستان و شریک و متحد واقعی در حمایت از تلاش‌های بین‌المللی برای تأمین صلح، امنیت و رفاه در افغانستان بوده است.

همچنین مایلم از تمامی کشورهایی که در مذاکرات مشارکت کردند، انعطاف‌پذیری نشان دادند و از طریق ارائه پیشنهادها و حمایت از این قطعنامه پشتیبانی کردند، صمیمانه قدردانی نمایم.

آقای رئیس،

از زمانی که این قطعنامه آخرین بار در ماه دسامبر سال ۲۰۱۹ توسط مجمع عمومی تصویب شد، افغانستان متأسفانه دستخوش تحولات و بحران‌های عمیق اجتماعی، اقتصادی و سیاسی گردیده است. تسلط طالبان بر افغانستان در ۱۵ آگست ۲۰۲۱، وضعیت از پیش وخیم اجتماعی، اقتصادی و بشردوستانه کشور را بیش از پیش تشدید کرده است.

از آن زمان تاکنون، شاهد تشدید بحران‌های اجتماعی، اقتصادی و بشردوستانه بوده‌ایم؛ بحرانی که به فروپاشی و عقب‌گرد کامل دستاوردهایی انجامیده است که طی دو دهه با تلاش فراوان به دست آمده بود. ناکامی طالبان در ایجاد یک حکومت مشروع، پاسخگو و فراگیر، و نیز عدم تمایل آنان برای رسیدگی به این بحران‌ها و بازگرداندن افغانستان به مسیر بهبود، زندگی مردم افغانستان، به‌ویژه زنان و دختران، را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. این وضعیت همچنین موجب انزوای بیشتر افغانستان از جامعه جهانی شده است.

تمامی گزارش‌ها نسبت به وخامت اوضاع افغانستان هشدار می‌دهند؛ کشوری که ۲۴.۴ میلیون نفر از مردم آن به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند؛ حملات تروریستی علیه اهداف غیرنظامی، به‌ویژه اقلیت‌هایی چون شیعیان هزاره، هندوها، صوفیان و سیک‌ها، افزایش یافته است؛ زنان و دختران به گونه‌ای سیستماتیک از تمامی عرصه‌های زندگی عمومی حذف شده‌اند؛ و نقض و سوءاستفاده از حقوق بشر همچنان ادامه دارد، از جمله بازداشت‌های خودسرانه، قتل‌های فراقضایی نیروهای پیشین امنیتی، خبرنگاران، مدافعان حقوق بشر و معترضان، همچنان مجازات‌های جمعی و کوچ اجباری برخی گروه‌های قومی.

آقای رئیس،

نگرانی‌های عمیقی در مورد افزایش تهدیدهای امنیتی ناشی از حضور گروه‌های تروریستی در افغانستان وجود دارد. مردم افغانستان، به‌ویژه زنان، دختران و جوامع اقلیت، نه در مراکز آموزشی و نه در اماکن عبادت از امنیت برخوردار نیستند. مردم افغانستان بارها قربانی حملات تروریستی شده‌اند و در مبارزه با تروریسم جان‌های بی‌شماری را از دست داده‌اند. مقابله با تهدید تروریسم مستلزم تلاش جمعی، همکاری واقعی و صادقانه تمامی طرف‌ها و نیز وجود حکومتی توانمند، مشروع و مورد اعتماد مردم است.

آقای رئیس،

پیش‌نویس این قطعنامه به‌گونه‌ای متوازن، وضعیت کنونی اجتماعی، اقتصادی، امنیتی و سیاسی افغانستان و پیامدهای آن بر کشورهای منطقه و فراتر از آن را، از جمله تهدیدها، چالش‌ها، مشکلات و راه‌حل‌ها، منعکس ساخته و از تمامی ذی‌نفعان خواسته است تا اقدامات فوری و مؤثر را روی دست گیرند.

ما از این‌که این قطعنامه بر مهم‌ترین مسائل، از جمله بحران بشردوستانه، تأکید کرده و از جامعه بین‌المللی خواسته است تا از طریق حمایت از طرح واکنش بشردوستانه افغانستان برای سال ۲۰۲۲، کمک‌های بشردوستانه خود را به مردم افغانستان ادامه دهد، استقبال و قدردانی می‌کنیم.

آقای رئیس،

همچنین از این‌که این قطعنامه وضعیت حقوق بشر و نگرانی‌های جدی در مورد وضعیت زنان، جوانان و اقلیت‌ها را برجسته ساخته است، قدردانی می‌کنیم.

نقض مداوم حقوق بشر و سرکوب روزافزون آزادی‌های اساسی تمامی شهروندان افغانستان، به‌ویژه زنان و دختران، و نیز مدافعان حقوق بشر و خبرنگاران توسط طالبان، یک واقعیت انکارناپذیر است؛ واقعیتی که در گزارش‌های گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در مورد وضعیت حقوق بشر در افغانستان و نیز گزارش‌های دبیرکل سازمان ملل متحد به‌روشنی منعکس شده است.

محروم ساختن زنان و دختران از حقوق اساسی و آزادی‌های بنیادین‌شان، به‌ویژه حق آموزش و حق کار، تأثیرات عمیق و گسترده‌ای بر زندگی نیمی از جامعه افغانستان و نیز بر اقتصاد کشور بر جای گذاشته است.

وضعیت زنان و دختران افغانستان نباید نادیده گرفته شود و حقوق آنان نباید تحت هیچ شرایطی مورد مصالحه یا معامله قرار گیرد.

آقای رئیس،

ما از تعامل سازنده تمامی کشورهای عضو، علی‌رغم تفاوت دیدگاه‌هایشان، صمیمانه قدردانی می‌کنیم. مهم‌ترین موضوع برای مردم افغانستان، اجرای این و سایر قطعنامه‌های سازمان ملل متحد درباره وضعیت افغانستان است؛ به‌ویژه بخش‌هایی که بر ایجاد یک حکومت فراگیر و نماینده، و رعایت حقوق بشر، از جمله حقوق زنان، دختران، کودکان و اقلیت‌ها از سوی طالبان تأکید می‌کند.

مایلم بار دیگر تأکید کنم که بدون ایجاد حکومتی فراگیر، نماینده، مشارکت‌محور و پاسخگو در سطوح ملی و محلی، با مشارکت کامل، برابر و معنادار زنان، دستیابی به صلح پایدار، ثبات اقتصادی و ثبات سیاسی در افغانستان امکان‌پذیر نخواهد بود.

طالبان باید به خواست‌های مردم افغانستان و شرکای بین‌المللی پاسخ مثبت دهند، به تعهدات خود عمل کنند، حکومتی فراگیر و پاسخگو تشکیل دهند و حقوق بشر و آزادی‌های اساسی تمامی شهروندان افغانستان را رعایت نمایند.

مردم افغانستان سال‌هاست که از جنگ‌های طولانی، فقر، گرسنگی، ناامنی غذایی، بیکاری و مهاجرت رنج می‌برند. آنان شایسته زندگی در صلح، با عزت و کرامت انسانی هستند.

مردم افغانستان بیش از هر زمان دیگری به حمایت و همبستگی تمامی شرکای بین‌المللی، به‌ویژه سازمان ملل متحد، نیاز دارند تا بتوانند به آرمان دیرینه خود برای دستیابی به صلح پایدار، ثبات و رفاه دست یابند.

تصویب این قطعنامه با اجماع، در این مقطع حساس، برای حفاظت از نیازهای مردم افغانستان و اطمینان از این‌که مبارزه و رنج آنان به فراموشی سپرده نخواهد شد، ضروری است. این قطعنامه نماد امید و خوش‌بینی برای مردم افغانستان است که با یک بحران عمیق بشردوستانه و اقتصادی روبه‌رو هستند.

با تصویب این قطعنامه، مجمع عمومی سازمان ملل متحد و کشورهای عضو بار دیگر تعهدات خود و حمایت مستمرشان از مردم افغانستان را مورد تأکید و تجدید قرار خواهند داد.

آقای رئیس،

در پایان، مایلم از این فرصت استفاده کرده و از تمامی کشورهایی که تاکنون به‌گونه‌ای مستمر از مردم افغانستان حمایت کرده‌اند، صمیمانه سپاسگزاری نمایم.

حمایت شما از این قطعنامه، پیام روشنی خواهد بود مبنی بر این‌که سازمان ملل متحد و کشورهای عضو آن، همچنان در کنار مردم افغانستان خواهند ایستاد و از تلاش‌های آنان برای دستیابی به صلح پایدار، ثبات و رفاه از طریق همکاری و تلاش‌های مشترک حمایت خواهند کرد.

از توجه شما سپاسگزارم.