۱۱ مارچ ۲۰۲۶ | مقر سازمان ملل متحد

نمایندگی دایمی افغانستان نزد سازمان ملل متحد، با مشارکت نمایندگی دایمی پادشاهی هالند و شماری از نهادهای معتبر اکادمیک و جامعه مدنی، یک نشست جانبی سطح‌بالا را در حاشیه هفتادمین اجلاس کمیسیون مقام زن (CSW70) تحت عنوان «افراطی‌سازی آموزش در افغانستان: دسترسی به عدالت و پیامدها برای صلح و امنیت» برگزار نمود.

این نشست، سیاست‌گذاران، کارشناسان و فعالان را گرد هم آورد تا تأثیرات عمیق سیاست‌های آموزشی در افغانستان بر حقوق زنان، دسترسی به عدالت و صلح و ثبات درازمدت را مورد بررسی قرار دهند. در بحث‌ها تأکید شد که از آگست ۲۰۲۱ بدین‌سو، حذف سیستماتیک زنان و دختران از آموزش و زندگی عمومی نه تنها نابرابری را تشدید کرده، بلکه انسجام اجتماعی و چشم‌اندازهای توسعه آینده را نیز تضعیف نموده است.

اشتراک‌کنندگان تأکید کردند که افغانستان همچنان تنها کشوری در جهان است که در آن دختران از آموزش متوسطه و عالی محروم هستند، امری که میلیون‌ها زن جوان را تحت تأثیر قرار داده است. در عین حال، نگرانی‌هایی در مورد گسترش نظام‌های آموزشی محدوداً مذهبی و تغییرات گسترده در نصاب درسی، از جمله کاهش مضامین مدرن و مبتنی بر حقوق، مطرح گردید. این تحولات به‌عنوان عواملی شناخته شدند که به تضعیف تفکر انتقادی، محدود شدن فرصت‌های جوانان و ایجاد خطرات درازمدت برای صلح و امنیت می‌انجامد.

سخنرانان تأکید کردند که آموزش نه تنها یک حق اساسی بشری است، بلکه سنگ‌بنای عدالت، شمولیت و صلح پایدار نیز به‌شمار می‌رود. در ادامه بحث‌ها بررسی شد که چگونه افراطی‌سازی ساختارهای آموزشی می‌تواند تبعیض را نهادینه ساخته، مشارکت مدنی را محدود نموده و به تداوم چرخه‌های حاشیه‌نشینی و بی‌ثباتی منجر گردد.

در عین حال، این نشست بر تاب‌آوری زنان و جوانان افغان، به‌ویژه از طریق ابتکارات بدیل و دیجیتالی آموزشی، تأکید نمود. اعضای پنل خاطرنشان ساختند که پلتفرم‌های آموزش آنلاین و رویکردهای مبتنی بر جامعه به‌عنوان خطوط حیاتی برای تداوم دسترسی به آموزش در شرایط محدودیت‌های شدید ظهور کرده‌اند. با این حال، این تلاش‌ها همچنان با کمبود منابع مواجه بوده و نیازمند حمایت و هماهنگی قوی‌تر بین‌المللی می‌باشند.

در این پنل، سخنرانان برجسته‌ای از جمله خانم Friba Rezayee، خانم Pashtana Durrani، آقای Abdullah Azizi و خانم Zakia Khudadadi حضور داشتند و مدیریت جلسه را خانم Minky Worden از Human Rights Watch بر عهده داشت. دیدگاه‌های آنان، ابعاد مختلف آموزش، حقوق بشر، توانمندسازی جوانان و نقش تعاملات بین‌المللی در رسیدگی به این بحران را روشن ساخت.

اشتراک‌کنندگان خواستار تداوم توجه جامعه جهانی، افزایش سرمایه‌گذاری در مسیرهای بدیل آموزشی، و تقویت تدابیر پالیسی و پاسخگویی شدند تا اطمینان حاصل گردد که زنان و دختران افغان از تعهدات جهانی ذیل پلاتفورم عمل بیجینگ و اجندای ۲۰۳۰ مستثنا نمی‌شوند.

این نشست بار دیگر تأکید نمود که تضمین دسترسی به آموزش باکیفیت و همه‌شمول، نه تنها برای پیشبرد برابری جنسیتی، بلکه برای ترویج صلح، ثبات و انکشاف درازمدت در افغانستان، حیاتی است.